Schaling

Vrijspreker: U leest momenteel het boek "Scale, The Universal Laws of Growth, Innovation, Sustainability and the Pace of Life in Organisms, Cities, Economies and Companies". Waarom leest een centrale planner als de Opperdienaar dat?
Opperdienaar: Het is interessant om te zien dat dezelfde regels die kleine organismen beschrijven, dat ook doen voor grote organismen en dat die altijd op een bepaalde manier schalen volgens een zogenaamde log power regel.
Dat betekent dat als je één aspect van een levensvorm weet, je de andere aspecten kunt voorspellen. De hartslag van een muis is veel sneller dan die van een blauwe walvis en de verhouding volgt uit een log power wet. De gemiddelde levensduur, de stofwisselingssnelheid, het aantal meters bloedvaten schalen ook mee volgens log power regels. Voor de meeste van deze schalingen is ook een logische verklaring voor te vinden. Om de bloeddruk constant te houden bij de cellen, moeten de haarvaten bepaalde afmetingen hebben en om reflecties bij splitsingen te voorkomen, hoort daar een bepaalde aorta diameter, vaatlengte en hartslag bij.
De auteur Gregory West is zeker niet de eerste auteur, die verbaasd geworden over de enorme schaal waarover dit soort regels opgaan, nieuwsgierig werd of ze waren op te rekken tot steden, bedrijven en landen. Dit blijkt voor een groot deel inderdaad het geval te zijn. Als je bij steden het aantal patenten per persoon, het inkomen, de hoeveelheid criminaliteit, de hoeveelheid ziektes, zelfs de snelheid waarmee mensen wandelen bekijkt, dan blijkt dat al die zaken met 15% toenemen als je de afmetingen van de stad verdubbelt. (De wandelsnelheid loopt uiteindelijk tegen een fysieke grens aan) volgens een log power regel. Het betekent ook dat een kat, die 100 keer zo zwaar is als een muis, 100^3/4~32 keer zo snelle stofwisseling heeft. Oftewel bij elke verdubbeling van de afmeting, 15% onder een verdubbeling. Hoe groter, hoe efficiënter. Kleibner's wet stelt je ook in staat om te bepalen dat als de grootste stad van een land 4 miljoen inwoners heeft, dat de een na grootste, ongeveer de helft zo groot is, de twee na grootste 1/3, daarna 1/4, etc.
80-90% van de karakteristieken van een stad, kun je afleiden uit het aantal inwoners. Sommige dingen schalen sub lineair andere supra lineair. Dus iets dat 2 keer zo groot is, heeft niet 2 keer zo veel eten nodig, maar minder.
Vrijspreker: Hoe vertaalt het zich naar bedrijven?
Opperdienaar: Bedrijven leven eigenlijk heel kort. De helft van de bedrijven leeft slechts een paar jaar. Grote bedrijven stoppen met groeien en gaan uiteindelijk dood (exponentiële groei tov van de markt komt tot stilstand). Van de 28853 bedrijven die verhandeld werden op de Amerikaanse markten sinds 1950, was in 2009 78% dood. Van de IPO's (Initial Public Offering) is slechts 5% overgebleven na 30 jaar en is na 50 jaar bijna 100% dood. Het is een logaritmische overlevings curve. Wat opvalt is dat in 1958 de levensverwachting van een bedrijf in de S&P500 nog 61 jaar was, maar dat dit vandaag nog maar 18 jaar is. Bedrijven zijn kennelijk minder gezond dan vroeger. Kennelijk hollen de omstandigheden achteruit en dat geeft misschien een indicatie over de gezondheid van een empire.
Het is ook merkwaardig dat het aantal bedrijven dat 5 jaar oud is en de 6 niet haalt, is gelijk aan het aantal 50 jaar oude bedrijven dat de 51 niet haalt. In elke tijdsperiode sluit eenzelfde percentage bedrijven de deuren.
Vrijspreker: Waarom leven landen en steden langer dan bedrijven?
Steden zijn notoir moeilijk stuk te krijgen. Zo kregen Hiroshima en Nagasaki met een atoombom te maken, maar bestaan ze nog steeds. Het Russische keizerrijk onder de Romanovs ging ten onder en de Sovjet Unie kwam ten val, maar Moskou is er nog steeds. Zelfs Detroit bestaat nog ondanks wanbeheer van de overheid. Maar landen?
Ook het gedrag van mensen in steden houdt zich aan rigide wetten. Uit analyse van mobiele telefoondata kan bijvoorbeeld reisgedrag bekeken worden. Uit dat onderzoek bleek dat als 100 mensen een bepaald park bezoeken van een afstand van 1 km, dat als je wilt weten hoeveel mensen datzelfde park bezoek van een afstand van 2 km, dat je 100 moet delen door 2^2=4, dus 25. Voor 4 km afstand moet je nog een keer door 4 delen. Ook als je de frequentie van bezoek verdubbelt,  bijvoorbeeld van eens per maand naar 2 keer per maand, dan gebeurt dat door 1/4 maal zo veel mensen. Hier volgt ook uit dat het aantal mensen dat het park 2 keer per maand bezoekt vanaf 1 km afstand, even groot is als het aantal mensen dat het 1 keer per maand doet vanaf 2 km afstand. Daar gaat vrije wil weer eens. Allerlei mensen die denken spontane beslissingen te nemen om naar het park te gaan. Maar de statistiek is onverbiddelijk. Zoals gasmoleculen pV/T=c gehoorzamen. Dit klopt voor steden over de hele wereld zo blijkt uit verzamelde telefoondata. 
 
Efficiëntie overwegingen zou kunnen verklaren waarom overheden altijd moeten groeien. Groter zijn, heeft schaalvoordelen en grotere dingen leven langer. Dus daarom moet de EU uitbreiden, niet goedschiks dan kwaadschiks. En de VS ook en China en Rusland moeten ook uitbreiden. De enige optie om niet in een onderlinge strijd te belanden is daarom fuseren tot een superstaat. Het is een kwestie van leven en dood voor de bureaucratie.
Vrijspreker: Ik heb eigenlijk het idee dat grotere overheden steeds inefficiënter worden, niet efficiënter.
Opperdienaar: Dat is alleen zo als je denkt dat ze er zijn om jou te dienen. Als het om heersen gaat, worden ze efficiënter. Maar het is mij nog steeds een grote vraag waarom steden zo lang leven. Hele oude bedrijven zijn voor de helft Japans (onlangs ging nog een bedrijf ten onder dat al 1400 jaar bestond; Kongo Gumi). Ook Nederland en Duitsland staan hoog genoteerd in oude bedrijven. Maar over het algemeen komen bedrijven niet ver. Terwijl steden onverwoestbaar lijken. Ik droom van een overheid zo sterk als een stad. Maar waar het door komt, ik zou het niet weten.
 
 
 
 

Comments:

Doneer2a